Forex Marjin Nedir, Marjin Seviyesi Nasıl Hesaplanır?
Forex piyasasında işlem platformunu açtığınızda alt panelde bakiye satırının hemen yanında marjin ve marjin seviyesi değerleri yer alır. Bu değerler aracı kurumun sizden kestiği bir komisyon, işlem ücreti veya faiz bedeli değildir. Marjin, kaldıraçlı bir pozisyon açabilmek ve bu işlemi piyasada açık tutabilmek adına aracı kurum tarafından hesabınızda geçici olarak bloke edilen bir güvence teminatıdır.
Forexte Temel Marjin Terimleri ve Anlamları
Platform ekranını doğru yorumlamak ve sermaye yönetimini sağlam temellere oturtmak için alt paneldeki dört temel metriğin işlevini kavramak gerekir.
Kullanılan Marjin
Açık olan tüm işlemlerinizi piyasada taşımak amacıyla sistem tarafından kilitlenen toplam teminat miktarıdır. Bu para aracı kurumun kasasına geçmez, işlem kapatıldığı an kar veya zarar bakiyeye yansıtılarak bu blokaj tamamen kaldırılır.
Varlık Kavramı
Hesabınızın o andaki canlı ve gerçek değeridir. Mevcut nakit bakiyenize, açık pozisyonlarınızdaki anlık karın eklenmesi veya anlık zararın düşülmesiyle hesaplanır. Açık işleminiz yoksa varlık ile bakiye birbirine eşittir.
Serbest Marjin
Varlık tutarı ile kullanılan marjin arasındaki pozitif farktır. Hesabınızda yeni bir işlem açmak için kullanabileceğiniz likit gücü gösterir. Aynı zamanda piyasadaki olası ters dalgalanmaları karşılayan bir güvenlik payıdır.
Marjin Seviyesi Nedir ve Nasıl Hesaplanır?
Marjin seviyesi, hesabınızın finansal sağlığını ve taşıdığı risk derecesini gösteren yüzdesel bir orandır.
Marjin Seviyesi Hesaplama Formülü
$$\text{Marjin Seviyesi (\%)} = \left(\frac{\text{Varlık}}{\text{Kullanılan Marjin}}\right) \times 100$$
Somut Hesaplama Örneği
Örneğin hesabınızda 2.000 Dolar bakiye olduğunu ve açtığınız pozisyon için 500 Dolar teminat bloke edildiğini varsayalım. İşlemlerinizin henüz kar veya zarara geçmediği anda varlığınız da 2.000 Dolardır. Bu durumda 2.000 rakamı 500'e bölünüp yüz ile çarpıldığında marjin seviyeniz yüzde 400 çıkar. Pozisyon kara geçtikçe varlık artacağı için bu yüzde yükselir, işlem zarara sürüklendikçe varlık erir ve marjin seviyesi hızla aşağı iner.
| Hesap Metriği | Örnek Tutar | Anlamı ve İşlevi | Durum Değerlendirmesi |
|---|---|---|---|
| Bakiye | 2.000 Dolar | Kapalı işlemler neticesinde oluşan nakit | Sabit sermaye tabanı |
| Varlık (Equity) | 1.800 Dolar | Anlık 200 Dolar zarar sonrası gerçek güç | Dinamik sermaye |
| Kullanılan Marjin | 500 Dolar | Açık pozisyonu taşımak için kilitlenen teminat | Bağlı teminat |
| Serbest Marjin | 1.300 Dolar | Yeni işlem açılabilecek serbest nakit | Güvenli manevra alanı |
| Marjin Seviyesi | Yüzde 360 | Varlığın teminata bölünmesiyle çıkan oran | Hesap son derece güvenli |
Marjin Seviyesinin Gösterdiği Risk Durumu
Yüzdenin yüksek olması hesabınızın piyasa sarsıntılarına karşı dirençli olduğunu gösterir. Yüzde geriledikçe piyasanın ters hareketlerine dayanma gücünüz zayıflar ve sermayeniz tükenme sınırına yaklaşır.
Marjin Çağrısı ve Zorunlu Tasfiye Eşikleri
Piyasa pozisyonunuzun aleyhine ilerlediğinde sistem kademeli güvenlik mekanizmalarını devreye sokar.
Marjin Çağrısı Seviyesi
Açık pozisyonların zararı büyüdükçe marjin seviyesi aracı kurumun belirlediği eşiğe, örneğin yüzde 100 seviyesine kadar gerileyebilir. Bu noktada platform uyarı verir. Bu aşamaya marjin çağrısı denir ve kurum sizden hesaba ek teminat yatırmanızı ya da zarardaki bazı pozisyonları kapatmanızı ister.
Stop Out ve Pozisyonların Kapatılması
Zarar derinleşmeye devam ederse ve oran taban sınır olan yüzde 50 ya da yüzde 20 seviyesine inerse sistem son güvenlik bariyerini çalıştırır. Aracı kurum hesabın eksi bakiyeye düşmesini engellemek için en çok zararda olan pozisyondan başlayarak işlemleri piyasa fiyatından otomatik olarak kapatır.
Sıkça Sorulan Sorular
Marjin aracı kurumun aldığı bir komisyon mudur?
Hayır, marjin bir işlem maliyeti veya komisyon değildir. Pozisyon açık kaldığı sürece sistemde güvence olarak kilitlenen ve işlem kapatıldığında kar veya zararla birlikte serbest kalan bir teminattır.
Serbest marjin eksiye düşebilir mi?
Evet, düşebilir. Açık işlemlerinizdeki toplam zarar kullanılan teminatı aştığında serbest marjin sıfırın altına geriler. Bu durum yeni bir işlem açamayacağınızı ve hesabın zorunlu kapanma sınırına yaklaştığını gösterir.
Düşen marjin seviyesini yükseltmek için ne yapılmalıdır?
Oranı artırmanın iki yolu vardır. İlki hesaba dışarıdan nakit yatırarak varlık değerini yükseltmektir. İkincisi ise açık işlemlerin bir kısmını kapatarak kullanılan teminat miktarını azaltmak ve serbest marjini rahatlatmaktır.
Stop out gerçekleştiğinde hesaptaki tüm para sıfırlanır mı?
Hayır, tamamen sıfırlanmaz. Lisanslı kurumlarda uygulanan stop out kuralları sayesinde sistem işlemlerinizi hesap tamamen boşalmadan ve borçlanmaya geçmeden önce tasfiye eder; böylece kullanılan teminatın belirli bir yüzdesi kurtarılmış olur.